Avrupa Birliği Hukuku Ders Notları 4

AB HUKUNUN ÖZELLİKLERİ

             

            Birlik Hukuku ve Uluslararası Hukuk: AB Hukunu orataya çıkaran bu antlaşmaların diğer ua antlaşmalardan farkı 1- egemenlikten kaynaklanan hakları kendi rızalarıyla ile devrederek bağımsız yasama yürütme ve yargı yetkisine sahip kurumlar ortaya çıkarmıştır.2- birlik devletler arası yapılan ua antlaşmalara dayanmaktadır. Bazı üye devletlerde etkililiğin sebebi hala ua statüde olmasına bağlıdır.

             Birlik Hukukunun Temel Prensipleri:

  Birlik Hukukunun Birliği: toplulukları oluşturan üç temel antlaşma fonksiyonel birlik fikrini geliştirmiş.

                        Birlik Hukukunun Özerkliği :birlik kavramı yanı sıra yetkilerin ve görevlerin ayrılması prensibine dayanır.

                        Birlik Hukukunun Doğrudan Uygulanabilirliği/Doğrudan Etkisi: ulusal otoritelerin müdahalesi olmada doğrudan birlik hükümlerine dayanarak hakların kazanılması doğrudan uygulanabilirliği ifade etmektedir ;  doğrudan uygulanabilirliğin sonucu olarak vatandaların kendi ulusal mahkemeleri önünde birlik hukuku kurallarına dayanarak kendilerine sağladığı hakların korunmasını ifade eder doğrudan etki prensibi.

                        Birlik Hukukunun üstünlüğü:birlik hukuku ve ua hukukun çatışmas durumdan birlik hukukunun uygulanmasının nedeni uluslar-üstü nitelikte bir örgüt olmasının doğa socuudur.

            AB’NİN ORTAK PAZAR NİTELİĞİ VE SERBESTLİKLER

MALLARININ SERBEST DOLAŞIMI 

Üçüncü ülkelerden gelen mallara karşı bu ortak gümrük birliği çerçevesinde ortak gümrük tarifeleri uygulanacağına,ancak bir defa bu mallar herhangi bir üye devlet sınır içine girdi mi artık o malın da tüm ülkeler arasında serbestçe dolaşacığına ilişkin hükümler vardır. Birlik içinde malları serbestçe dolaşmasını sağlamak için öncelikle, 

             1-gümrük birliğinin gerçekleştirilmesi

 2-üye devletler arasında ithalat ve ihracatta her türlü miktar kısılamasının yasaklanması gerekmektedir.

             Gümrük Birliğinin Gerçekleştirilmesi

Gümrük birliğine ulaşmak için öncelikle: birliği oluşturan ülkeler dışındaki tüm ülkeler bakımından ortak bir gümrük tarifesi uygulamak, yeni bir gümrük vergisi vevya onların yerini tutacak bir yasal düzenleme yapmaya engel olmak ve gerçek vergiler koymaktan kaçınmaları gerek.

                        Ortak Gümrük Tarifesi:at dışından yapılan ithalatlarda ortak bir gümrük tarifesi uygulamak zorunda olunmuştur.

                        İthallatta ve ihracatta mallara uygulanacak olan gümrük vergilerinin ve eşetkili   önlemlerin kaldırılması: bir malın sırf bir sınırdan diğer sınıra geçmesi nedeniyle tektaraflı olarak yükletilen herhangi bir parasal ödemenin ,dar anlamda gümrük vergisi olmasa bile,bir devlet adına yapılmasa dahi, gümrük vergisine eş etkii bir önlem olduğu ifade edilir. Yasaklanmış olsa da uygulamada uyuşmazlıklar sürekli yaşanmaktadır.

                        Gerçek vergiler,gümrük birliği ve ayrımcı dahili vergi uygulaması yasağı: diğer devlet ürünlerine yerli-benzer- ürünlerden daha fazla vergi uygulanamaz.

             

            İthalatta ve İhracatta Miktar Miktar Sınırlamalarının ve Eş etkili Kısıtlamaların Kaldırılması(madde.34-35)

            Ihracat ve ithalatta miktar kısıtlamalarını ve aynı etkiye sahip diğer tüm kısıtlamalar yasaklanmıştır. Eş etkili kısıtlamalar: “ birlik içi ticareti doğrudan ya da dolaylı olarak,bilfiil ya da potansiyel olarak engelleme yeteneğine sahip ve üye devletlerce çıkarılan bütün ticari kurallar” amaç engellemek olmayabilir ama öyle bir etki yapmışsa eş etkili kısıtlamalar kapsamına girer.

                                    Malların Serbest Dolaşımının Engellenmesi

                                                Adalet Divanı tarafından Kabul edilen,serbest dolaşımı engelleyen

zorunlu haller ve haklı gerekçeler: Birlik içinde serbest dolaşımın engellenme yasağının hangi durumlarda uygulanmayacağını Adalet Divanı belirtmiştir : -mali denetim   -kamu sağlığı  -ticari işletmelerde adaleti sağlama    -tüketicinin korunmasına yönelik olması durumunda kısıtlama mazur görülür. 

                                                 

Malların serbest dolaşımı abia’nın 36.maddesinde getirilen istisnalar: 36.maddeye göre; 34-35. Madde hükümleri,kamu ahlakı,kamu düzeni veya kamu güvenliği;insan sağlığının korunması hayvan ve bitkilerin hayatlarının korunması gibi gerekçelerle ithalat,ihracat veya transit malaların yasaklanmasını veya kısıtlanmasını engellemeyecektir.34 ve 35.maddelerinde yer alan hükümlerin uygulaması sınırlandırılmaktadır.

                                                               Kamu Ahlakının Korunması Nedeniyle yapılan kısıtlanmalar

Kamu düzeni veya kamu güvenliğinin korunması nedeniyle yapılan kısıtlamalar

İnsan hayatının ve sağlığın korunması,hayvan ve bitkilerin hayatlarını korunması

nedeniyle yapılan kısıtlamalar

                                                             

                                    İŞÇİLERİN SERBEST DOLAŞIMI

                                                 

Genel olarak: Geniş anlamda işçilerin serbest dolaşımı, AB üyesi ülkelerin egemenlik alanında bir işte çalışmak için,serbestçe dolaşma,açık iş yerlerine işe başvurma ve çalışma hakkını, çalışma ücret ve diğer iş koşullarıyla ilgili olarak,işçilerin birlik üyesi ülkeler içerisinde değiştirilmesi halinde,sigortahuku açısından kazanılmış hakların güvence altına alınmasını , diplomaları ve diğer eğitim belgelerinin karşılıklı tanınmasını içerir.

Birlik içinde kişilerin serbest dolaşımı,emeğin serbest dolaşımı dahil,sınır kontrollerinin kalkması ve yerleşme serbestisi ile ilgilidir.

Birlik içinde emeğin serbest dolaşımının tam anlamıyla gerçekleşmesi için,vatandaşlığın,hiçbir ayrımcılık nedeni olmaması gerekir.

Kişilerin serbest dolaşımı konusunun önemi,kişilerin,birlik sınırları içinde,serbest ve engellenmemiş dolaşım ve ikamet haklarının,birlikte olmaması durumunda gerçek bir birliğin var olmayacağı gerçeğinden doğmaktadır.

Avrupa tek pazarının gerçekleşmesi için ekonomik bölge yaratılması gerekir bu da ancak işçilerin serbest dolaşımıyla olur.

ABİA 45.maddesinde gerçek bir birliğin gerçekleştirilmesi amacıyla: 

            -birlik içinde,işçilerin serbest dolaşımı sağlanır.

            -serbest dolaşım,üye devletlerin işçileri arasında,istihdam,ücret ve diğer çalışma koşulları bakımından,uyrukluk esasına dayalı her türlü ayrımcılığın kaldırılmasını gerektirir.

            -serbest dolaşım-sınırlamalar saklı kalmak kaydıyla- fiilen yapılmış iş tekliflerini Kabul etme;bu amaçla,üye devletlerin topraklarında serbestçe dolaşma,üye devletlerin birince,devlet uyruklarının istihdamını düzenleyen,bir iş yapmak amacıyla oturma hakkını içerir. Kamu hizmelteri istihdamında uygulanmazlar.

                                                ABİA 45.Madde kapsamı:işçiler,serbest çalışanlar,hizmet üreten ve

faydalanan kişiler,öğrenciler,emekliler hata prof. futbolcular ve diğer kişilerdir. Bu kişilerin aile üyeleride serbest dolaşım hakkından yararlanır.

    Vatandaşlık koşulu:bu haktan yararlanabilmek için herhangi bir birlik üyesi devletin vatandaşı olmaları gereklidir. 

                                                Kimler işçi olarak değerlendirilir? Bir işçi,ücret elde etmek için,bir ekonomik faaliyet içinde fiilen yada potansiyel olarak bulunan üye devlet vatandaşıdır.

                                                  Muamele eşitliği ve işçi ailesinin korunması:İstihdam için elverişlilik, 

bir üye devlet vatandaşı başka bir üye devlette eşit koşullarda istihdam edilen bir kişi olma hakkına sahiplik ve sözleşme yapılırken ayrımcılığa başvurulmamalıdır.   Muamele eşitliği,vatandaşlık esasına dayanan muamele farklılığı yasaklanmıştır.   İşçi ailesinin korunması, serbest dolaşım işçinin ve ailesinin temel hakkıdır. 

                                                Serbest dolaşım hakkının istisnaları,

                                                            Kamu Düzeni                                                   

                                                            Kamu Güvenliği

                                                            Kamu Sağlığı

                                                            Kamu Sektörü

                                                Bir üye devletin dahili sorunu olan durumlar: bu hakkı isteyen kişi öncelikle kendi durumunun,birlik hukukunun yetki alanine girdiğini göstermek zorundadır. Sonra , dayanmak istediği serbest dolaşım hakkının kendi ülkesine karşı kullanabileceği bir hak olduğunu göstermek zorundadır.

                                                Ayrımcılık yasağı:  uyrukluk esasına dayanan ayrımcılık yasaktır.                                      Serbest dolaşım ve yerleşme özgürlüğü: dar anlamıyla işçiler serbest dolaşım ve yerleşim serbestisi haklarından yararlanırlar. 

                        Ayrılma hakkı,geçerli bir kimlik kartının ibrazı yeterlidir

                        Giriş hakkı,bir başka üye devlette kesin bir işi olan işçiler bu hakkı sağlar.

                        Ikametgah hakkı,geçerli bir kimlik kartı ve çalışma belgesinin ibrazı halide alınır.  Göçmen işçilerin sosyal güvenlik hakları, hastalık yardımı,doğum yardımı,malüllük yardımı,yaşlılık yardımı,işsizlik yardımı,aile yardımı,ölüm yardımı gibi alanlarda hakları olduğu görülür.

YERLEŞME HAKKI VE HİZMETLERİN SERBEST DOLAŞIMI

            Genel bilgi ve kapsam: yerleşme hakkı bir gerçek kişinin ya da tüzel kişinin bir meslek icrasında bulunmak için bir üye devlet ülkesine yerleşme hakkıdır.               

            Yerleşme hakkı ve serbest dolaşım hakkı karşılaştırılırsa: yerleşme hakkı ekonomik amaçla bir ülkede bulunmayı ; hizmetlerin serbest dolaşımı bir üye devlette yerleşik olanın bir başka üye devlette daimi olarak kalma durumundadır. Iç içe geçmiştir kavramlar.

      Yerleşme hakkı’nın istisnaları: kamu otoritesi ve kamu yararının korunmasına ilişkin istisnalar. 

Kamu düzeni ve kamu güvenliği-sağlığına ilişkin istisnalardır. 

            Hizmetlerin Serbest dolaşımı: “işçilerin serbest dolaşımını” düzenleyen hükümler tarafından düzenlenmeyen faaliyetleri içerir.  

Avrupa Birliği Hukuku Ders Notları 3

ADALET DİVANI 

                                                Genel olarak: birliği oluşturan antlaşmalarda belirlenen hedeflere

ulaşılması için öngörüle politikalara,hem birlik organları hem de ab üyesi devletler harfiyen uymak zorundadır.bu uymanın etkinliğini sağlamanın tek etkin yolu hukuki denetimdir. Birlik amaçları doğrultusunda,topluluğun kendi bünyesinde bağımsız bir yargı teşkilatı kurulmasının uygun görülmesi sonucu kurulmuştur.   Yorumlama ve içtihat oluşturan divan,birlik hukukunun uygulanmasına dinamizim kazandırmıştır. 

                                                  Divanın yapısı ve çalışması: her üye devletten 1 yargıç katılmak üzere

toplam 27 yargıç görev yapmaktadır.  Büyük daire ve daireler şeklinde oluşur.  Daireler kararlarını basit çoğunlukla alırlar,divan aynı zamanda genel kurul halinde de toplanabilir. Genel kurul da salt çoğunluk ile toplanır basit çoğunlukla karar alır. 

                                                Yargıç ve hukuk sözcülerinin nitelikleri:bağımsızlık anlamında tam

güven veren kendi ülkelerindeki en yüksek yargı görevlerinde bulunmak için ararnan şartları taşıyan kişilerden tüm ülkelerin mutakabatı üzerine seçilir.

                                                Adalet divanının görev alanları: Divan,birlik hukuku çerçevesinde

ortaya çıkan uyuşmazlıkları yine birlik hukuku çerçevesinde çözmektedir. Birlik kurumlarının işlem ve tasaruuflarının birlik hukukuna uygun olup olmadığını;kurumların yetkilerinin aşıp aşmadığını;üye devletlerin birlik hukukunu ihlal edip etmediğini; çıkan ihtilafları çözmekle görevlidir. Kararları kesindir,üst yargı mercii yoktur. Kararı uygulayacak devlet,uygulanması için tüm önlemleri alacaktır.Divan kendiliğinden harekete geçemez,uyuşmazlıklar, ya birlik organları tarafından ya üye devletler  tarafından ya da üye devletlerin vatandaşları tarafından divan önüne getirilir. 

                                                Adalet Divanı yargısının önemi: Divan,AT hukukunun

uygulanmasının takipçisi olarak,direktifleri iç hukuka adapte etmeyen tam olarak yansıtmayan  veya zamanında adapte etmeyen,üye devletleri tazminata mahkum ederek birlik hukukunun bütün üye devletlerde bir örnek uygulaması konusunda önemlidir. Kararlar, birlik hukukunun uygulanması ve yorumlanması ile sınırlıdır.uluslararası hukuk kurallarını hiçbir zaman ele alamaz.

                                                Adalet divanı kararlarının birlik vatandaşlarının yaşamına etkisi:

Divan,AB vatandaşlarını doğrudan ilgilendiren bir çok alanda önemli kararlar alarak,antlaşmalarda belirtilen avrupa halkları arasında daha yakın işbirliğinin tein edilmesi konusunda aldığı kararlarla işleyişteki dinamik mekanizmadır.

                                                Adalet divanının yargı yetkisinin özellikleri:Birlik hukukuna aykırı

davranılıp davranılmadığı konusunda nihai karara bağlama yetkisi Divan’a tanınmış ise de bu yetki bir tespitten öteye gitmemektedir. Işlemleri iptal  etme yetkisi yoktur.

                                                Divan yetkisinin mecburi veya ihtiyari niteliği : Mecburi

Yetki,divan’ın yetkisinin mecburi olması tarafların iradesinden değil de antlaşmadan ve mevzuattan kaynaklanmaktadır. Uluslar arası mahkemelerden farkı ortaya burada çıkmaktadır, ua mahkemelerin yetkisi ihtiyari iken divanın yetkisi mecburidir.  

İhtiyari yetki,mecburi olduğu kadar ihtiyari yetkili olduğu durumlarda vardır,divan ancak tarafların iradesinden ötürü yetkiliyse ihtiyari yetkili olabilmektedir.iki şekilde ortaya çıkar:Divan tahkim sözleşmesi uyarınca yetkili kılınması veya tahkim şartı uyarınca yetkili kılınması

    Adalet divanın baktığı davalar:n yorum davaları, hukuka aykırılık davaları,tam yargı davaları

                                                                        AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

                                    BİRLİK HUKUKUNUN KAYNAKLARI

                                                 

Birincil Kaynaklar:

                                                            Anayasal Antlaşmalar: toplulukları kuran akçt,aaet,aet antlaşmları ve bunları tanımlayan ek protokoller.

                                                              Özellikleri: 1- egemenlikten kaynaklanan bazı yetkilerin devri,

2-hukuk yaratma yetkisiyle donatılmış organların oluşturulması 3- karar almada oy birliği yerine oy çokluğu ilkesinin Kabul edilmesi, 4-oluşturulan organların meydana getirdiği hukuk kuralarrının doğrudan iç hukuka uygulanabilmesi ve doğrudan etkiye sahip olması 

                                                 

İkincil Kaynaklar: birlik organlarının,antlaşmalarla verilen yetkileri çerçevesinde,yarıbağımsız kapasiteleri ile yaptıkları ve hiyerarşik olarak antlaşma hükümlerinden sonra gelen hukuktur. Ikincil kaynaklar konsey ve komisyon tarafından hazırlanan tüzükler,direktifler,kararlar ve tavsiye ve görüşlerden oluşur. Özellikleri: 

Kurumlar,birliğin yetkilerini icra etmek için,tüzükler direktifler kararlar ve tavsiyeler ve görüşleri kabul eder.

Tüzük genel kapsamlıdır.bütün unsurlarıyla bağlayıcıdır ve tüm üye devletlere doğrudan uygulanır.

Birlik hukukunun tüm üye devletlerde uygulanmasını sağlamanın bir aracıdır.Doğrudan etkisi vardır.

Yeterince açık ve koşulsuz olma nitelikleri gerekmektedir.

Direktif sonuçları açısından yöneldiği her muhatap üye devleti bağlar.en çok tercih edilen yasama şeklidir. Uygulamada ulusal hukukların ABİAya uygun olarak yakınlaştırılması için kullanılmaktadır. Kural olarak doğrudan uygulanma etkisi yoktur ancak adalet divanı verdiği kararlarla uygulanma süresi dolduktan sonra hala uygulanmayan direktiflerin doğrudan uygulanabilir olduğuna karar vermiştir.  Iç hukuka adapte edilmediği durumlarda bundan zarar gören birlik vatandaşları  tazminat talep edebilir. 

Karar Konsey veya komisyon kararları muhattapları için bütün hükümleri ile bağlayıcıdır.tüzüklerden farkı sadece yöneldikleri kişi için bağlayıcıdır.  Direktiflerden farkıysa  tüm yönleriyle bağlayıcı olmasıdır. Tavsiye ve görüşler bağlayıcı değildir.

                                                             

                                                 

Adalet divanı tarafından tanınan hukukun genel ilkeleri 

Adalet divanı kendisine tanınan yargılama yetkisi sınırları içinde birlik hukukunu yorumlarken hukukun genel ilkelerini de gözönüne alır.

                            -Eşitlik

                                                            -Yasal kesinlik ve hükümlerin geriye etkili olmaması

                                                            -Ölçülülük

                                                            -Hukuki güvenlik

                                                            -Temel insan hakları

                                                 

Adalet divanının kararları: önemli yer tutar kararlar her aşamada gözönünde bulundurulur.

Üye olmayan devletlerle yapılan uluslararası antlaşmalar:

birliğin yaptığı uluslararası antlaşmaların hükümlerine doğrudan etkinin tanınabilmesi için birlik organlarının yeni tasarrufta bulunmalarına gerek kalmayacak kadar açık ,kesin ve koşulsuz olması ; birliğin yaptığı bu antl. Ua hukukta yeni bir hukuk düzeni kurulmuştur.

    Yazılı olmayan birlik hukuku kuralları:  birlik bazında geçerli olan hukukun genel ilkeleri,temel hak ve özgürlükler,anayasal devlet ilkeleri,örf ve adet kuralları yazılı olmayan kaynaklardır.

                                                   Birlik hukuku kaynakları arasındaki hiyerarşi: temel antlaşmalar en

üstüdür piramitin,kurucu antlaşma hükümleri ve sonradan imzalanan tüm antlaşmaların arasında hiçbir hüküm fark yoktur. Hepsi eşit derecede geçerliliği olan hukuk kurallarıdır.yazılı olmayan  hukuk kurallarıda temel antlaşmalarla aynı kategoridedir.  Altta da birlik organlarının imzalamış olduğu ua antlaşmalar gelir. Daha sonra ise ikincil kaynaklar gelir .

Temel antlaşmalar,yazılı olmayan hukuk kuralları>UA Antlaşmalar > İkincil Hukuk kaynakları 

Avrupa Birliği Hukuku Ders Notları 2

AB KONSEYİ

            Avrupa Konseyi 

   Kavramın Ortaya çıkışı: Paris Zirvesi Sonuç Bildirisi’ne dayanmaktadır kavramın kaynağı.

                                     Yasal zemin: Görevler:  AB Konseyi, avrupa birliğinin kalkınması için gerekli

güdülenmeleri sağlar ve bunun genel siyasi yönelimlerini ve önceliklerini belirler.yasama işlemleri icra etmez.

                                    Fonksiyonu:AB Konseyini gerçekleştirmekteki amaç bu tür toplantılarla topluluğun gelişmesini ve siyasal işbirliğin gerçekleşmesini hızlandırmaktadır. 

                                    AB Konseyinin karar alma yöntemi: aksi öngörülmedikçe uzlaşı ile karar

alınır.  Avrupa konseyi sonuç bildirgeleri günümüzde  avrupa konseyi’nin rehberlerini izlemek durumunda olan birlik organları ve üye devletler için,çok önemli bir kaynak olmaktadır. Örneğin komisyon bu rehberleri izleyerek teklif hazırlamaya ya da teklifleri yenilemeye karar verebilir. Usule ilişkin sorunlar ve içtüzüğün kabülü hakkında  basit çoğunlukla karar alınır ; konsey tertipleri listesinin belirlenmesi ve konsey başkanlığı düzenlemeleri hakkında nitelikli çoğunlukla karar alır.       AB Konseyi Başkanlığı : Başkan nitelikli çoğunluk ile bir kez yenilenebilir olmak üzere iki buçuk yıllığına seçilir. 

Başkanlık eder ve işleri yürütür,çalışmaların hazırlığını ve yürütülmesini sağlar,uzlaşı için çaba gösterir,toplantılardan sonra rapor sunar.

KONSEY

            Konsey hem yasama hem de yürütme organı olarak etkin bir konuma sahiptir konsey. Bütçe ve yasama fonksiyonlarını avrupa parlamentosuyla birlikte icra eder.konsey,antlaşmaların  öngördüğü koşullara uygun olarak kordinasyon ve politika tanımlama fonksiyonlarını yerine getirir.

            Konsey’in oluşumu

Üyeler: Konsey,her bir üye devletten kendi devletini temsil etmeye yetkili,devleti adına bağlayıcı kararlara imza yetkisi bulunan,bakan düzeyinde birer temsilciden oluşur.

                                    Başkanlık: Konsey başkanlığının rolü önemlidir,başkanlık, bütün toplantıları ayarlamak ve toplantılara başkanlık yapmak,uzlaştırmaları özendirmek,karar almada tutarlılığı ve sürekliliği sağlamak sağlamak zorundadır.

            Genel Sekreterlik:konseyin çalışmalarını hazırlayan ve her düzeyde düzenli çalışmasını temin eden bir Genel Sekreterlik vardır.

            Daimi temsilciler komitesi:Coreper,konseyin çalışmalarnı hazırlamak ve konsey tarafından verilen işleri yapmakla yükümlüdür.

             Konsey’in görevleri

                                    Yasama görevi:Topluluğun yasama organı olan Konsey,bu yetkisini,

Parlemento ile ortak karar prosedürü gereğince birlikte kullanır.

                                    Birlik dış politikası:Konsey ,birlik adına uluslararası antlaşmalar yapar.

                                    Bütçe: Parlamento ile birlikte topluluğun bütçesini yapar.

                                    Atamalar: Sayıştay ve Ekonomik Sosyal komite üyelerini atar

            Konsey Toplantıları: Konsey hukuki açıdan bakıldığında tek bir kurumdur,ancak fonksiyonel anlamda bakıldığında iki sıfatla toplanmaktadır.

Bunlardan ilki,  Konsey’in,üye devletlerin bakanlarından yani siyasal sorumluluk taşıyan kişilerden oluşan toplantı yapmasıdır.Bu durumda bakanlar konseyini ifade eder.üye devletler toplantının gündemine göre ilgili bakanlarını gönderirler toplantıya. Bu istisnai haller dışında dış işleri bakanlarıyla toplanır konsey,bu durumda Genel işler konseyini ifade eder.

İkinci olarak,Konsey, bazı özel durumlarda,üye ülke devlet ya da hükümet başkanları düzeyinde toplanabilir. ( temel ilkelerin bir üye devlet tarafından ciddi ve sürekli ihlalinin tespiti için karar alınması,para politikası gibi özel konuların görüşülmesi durumunda toplanılır)

            Çalışma Yöntemi: 

            Oylama Yöntemi:

                                    Basit çoğunlukla,toplantıya katılanların yarıdan bir fazlası değil,konseydeki üye tam sayısının yarıdan bir fazlasıdır. Konsey içtüzüğünün Kabul edilmesi, birliğin ortak amaçlarının gerçekletirilmesi için konsey’in komisyondan araştırma önerisi yapmasını istemesi,kurucu antlaşmalarda değişiklik yapmaya ilişkin prosedürde görüş belirtme gibi konularda basit çoğunlukla karar alınır.

                                    Nitelikli çoğunlukla,üye devletler için belirlenmiş oy katsayılarına;bir yandan da kararın Kabul edilebilmesi için gerekli çoğunluğa dayanır. Ağırlaştırılmış bir karar alma yöntemidir. Oy katsayılarının çoğunluğu,üye devlet tam sayısının basit çoğunluğu, demografik çoğunluk aranmaktadır nitelikli çoğunluk için.

                                    Oybirliği,az sayıdaki ama çok önemli konularda oybirliğiyle hareket

edilmesini öngörmüştür Antlaşma. Çekimser kalmak red oyu değildir.  Siyasal olarak çok hassas konularda oybirliğine gereksinim vardır. Birliğe yeni üye alınması gibi.

KOMİSYON 

            Konsey,avrupa parlamentosuyla paylaşarakda olsa birliğin ikincil hukukunu koyan organ niteliğini taşır,ancak konsey bir yasal düzenleme yapabilmek için komisyonun bir teklif hazırlamasına ihtiyaç duyar. Komisyon ise tek başına hukuk koyma ve hukuk konulması için teklifte bulunma yetkisine sahip bir organ niteliğindedir. Birlik hukuku temel olarak Komisyon’un eylemleri ile sürdülebilmektedir. Ua antlaşmaların müzakeresini yapan,topluluğu temsil eden ve üye devletlerin çıkarını koruyan,yürütme,koruma vekollama görevini yürüten bir organdır.

            Komisyonun oluşumu:Komisyon,üye devlet vatandaşı olan ve “komiser” olarak adlandırılan üyelerden oluşur.üye devletlerin coğrafi ölçekleri ve nüfusları göz önünde bulundurularakseçilir.

            Görev süresi:5 yıldır.

            Komisyon başkanı:Başkan komiserlerin hangi alanlardan sorumlu olacağını belirleme yetkisine sahiptir.  Komisyon çalışmalarının ilkelerini belirler,

            Komiserlerin atanma usülü:AB Konseyi,ap seçimlerini ve uygun istişarelerin sonucu olarak nitelikli çoğunluk ile  seçilir.

            Komiserlerin nitelikleri: ülkesinde üst düzey görevlerde bulunmuş siyasal yönü ağır basan kişilerdir.

 Sorumlulukları: topluluğun genel çıkarları söz konusu olduğunda tamamen bağımsız olmak zorundalardır. 

            Çalışma yöntemi:   kurul halinde çalışan komisyon haftada bir toplanır,üye tam sayısının salt çoğunluğu ile karar alınır.

            Görevleri: komisyon,genellikle antlaşmanın bekçisi olarak adlandırılır. Birlik yasalarının hazırlanmasından sorumludur. Antlaşma hükümlerinin verdiği yetkiye dayanarak birlik hukukuna aykırı davranan üye devletlerin sorgulanmasında bir tür savcı görevi yapar. Önemli politikaların günlük işleyişinden sorumludur

                        Yasa Teklifi Hazırlama:yasa faaliyeti komisyon tarafından başlatılır. Yasa tekliflerini hazırlarken komisyon 3 temel hedefe uyar. 1-birlik çıkarlarını gözetmek. 2- danışmada bulunmak 3ikincililik ilkesine saygılı olmak. Komisyon hem doğrudan antlaşmadan doğan hem de konseyin görevlendirilmesiyle çok dar bir alanda yasa yapmaya yetkilidir.

Yürütme Organı Olarak Komisyon:  birliğin yıllık bütçesi ile,esas amacı,bölgeler arasındaki zenginlik ve fakirlik farkını ortadan kaldırmak olan yapısal fonları yönetmektir.

Birlik Hukuku uygulamasını gözetlemek denetlemek: ab yasalarının sağladığı hakların tüm üye devlet vatandaşlarına aynı şekilde uygulanmasını sağlamak üzere,üye devletlerin uygulamalarını denetler ve gözetler.

            Komisyonun yetkilerinin sınırları: ab’nin temel politikalarını ve önceliklerini belirleyemez. Zorlama yetkisine sahip değildir.

                                     

Avrupa Birliği Hukuku Ders Notları 1

AB’NİN KURUMSAL YAPISI

Birliğin kurumları:     AP,

                                    AB Konseyi,

                                    Konsey,

                                    Komisyon,

                                    AB Adalet Divanı,                   Avrupa Merkez Bankası,                               Sayıştay’dır.

Her kurum,antlaşmalarla öngürülen,amaçlara ve usullere uygun olarak,kendisine verilen yetkilerin sınırları içerisinde hareket eder.Kurumlar kendi arasında işbirliği yaparlar.

Yukarıdaki kurumlar dışında,bu kurumların oluşturduğu alt kuruluşlar vardır.Bunlar uzmanlaşmış kuruluşlardır.

            Organları fonksiyonları açısından ele aldığımızda hatlar hiçbir zaman kesin çizilmediği,yani güçler ayrılığı ilkesi tam olarak benimsenmemiştir. Kurumlar birbirlerini siyasal ve hukuksal olarak denetleyebilmektedir.

            AB,teşkilatlanma yapısıyla diğer hiçbir uluslararası örgütlenmelerde görülmeyecek sui generis bir yapılanmadır.sui generis olmasının nedeni belirlenen hedeflere hükümetlerearası işbirliğiyle değil,oluşturulan organlarlar ve anayasayla kendine has bir yapıyla ulaşılmak istenmesidir.

AVRUPA PARLEMONTOSU

Adı ATS ile ilk olarak Kurucu Antlaşmalarda kullanılmıştır. Danışma hizmeti veren,görüş bildiren,onay veren bir kurumdur.

 

            Parlementonun Seçim Sistemi: Seçimler her 5 yılda bir yapılır.Seçimler bazı AP üyesi ülkelerde bölgesel,bazılarında ulusal ya da bazılarında karma sistemde yapılır.Parlementer sayılarının dağılımında ,esas alınan kriter, tek başına nüfus değil,nüfusla birlikte üye olmaktır.

            Üye sayısı: Parlementer sayıları üye ülkelerin nüfuslarına makul düzeyde orantılı olması ve en düşük nüfuslu üye devletlerin dahi farklı siyasal düşüncelerinin temsil edilmesinin sağlanması arasında denge sağlanmaya çalışılır.

            Lizbonla Gelen Değişiklik: Lizbon antlaşması çerçevesince üye sayısı 750+1 olarak

belirlendi.Bir üye devlet en az 6 en fazla 96 üyeye sahip olabilir. Mevcut sayı 736

            Gruplar:Üyeler parlamentoda ulusal gruplar halinde değil,politik gruplar halinde otururlar. Grup kurabilmek için ab’nin toplam üye devlet sayısının en az 1/4ünden minimum 25 seçilmiş üyenin bir araya gelmesi gerekir.

            Çalışma Şekli:Her ayın son haftasında toplanır AP Genel Kurul’u . Parlamento komisyonları, AP’nin oturumlarında ele alınacak konular ve bu konulardaki çalışmaları yaparlar. Halihazırda 23 daimi komisyon ve 2 geçici komisyon vardır.Komisyonlar AP’nin fonksiyonlarını icra etmesinde hayati öneme sahiptirler.

            Görev ve Yetkileri: Parlamento topluluğun demokratik temele dayanmasını temin eden bir kurum niteliğindedir.Görev ve yetkileri 5 ana başlıkta toplanmıştır.

                                    -yasama sürecine ilişkin yetkileri:Parlemento hukukun konulması sürecine

Konsey ile birlikte katılır onay ve istişari nitelikte görüş vererek Birlik tasarruflarının oluşturulmasına katılır. 

İstişari yetkiler: Komisyonun hazırladığı bir teklif üzerine,Konsey,Parlementonun görüşünü almaktadır. Antlaşmalarda öngörülmediği taktirde görüşünü almakla yükümlü değildir.

İşbirliği Prosedürü Çerçevesindeki yetkileri: ATS ile getirilen işbirliiği prosedürü sayesinde AP bir çok konuda yasa çıkarılmadan evvel,onayı aranan bir kurum haline getirilmiştir.Ancak bu Amsterdam antlaşmasıyla son bulmuştur.Ortak karar prosedürü getirilmiştir.

Ortak-Karar Prosedürü: Bu prosedürle parlamento adeta Konseyle karar alma yetkisini paylaşmakta ya da ortak karar vermektedir. Nice antlaşmasıyla bu prosedürün uygulanacağı alanlar genişletilmiştir –eklenen yeni alanlar- :  

-ayrımcalıkla mücadele çerçevesinde teşvik edici önlemler 

-vize,iltica ve göç konuları

-medeni hukuk konusunda yargısal işbirliği

-endüstri alanında spesifik destek önlemleri

-yapısal amaçlı fonların dışındaki ekonomik ve sosyal uyum alanındaki eylemler

-avrupa çapında siyasal partilerin status ve mali kurullar çerçevesinde alınacak olan kararlardır. Uygun görüş belirtme  yetkisi:konseyin oybirliği ile karar aldığı bazı alanlarda uygun görüş belirtmek suretiyle yasama faaliyetine katılır. Komisyonun raporu üzerine değişiklik önermeden Kabul ya da ret biçiminde karar verir,bu yetki istisnai bir nitelik taşıyan konularda öngörülmüştür.

Sayfa 115.

Yasama sürecine ilişkin diğer yetkiler: birlik yüksek temsilcisi,ODGP’nın temel yönleri ve tercihleri çerçevesinde;

Üye devletler arasında yapılacak işbirliği konusunda

                                    -kontrol yetkileri:  Parlementonun Komisyonun üzerindeki kontrol yetkileri:

komisyon başkanı ve üyelerinin atanması aşamasındaki yetkiler,işbaşındaki komisyona soru sorma ve gensoru verme yetkisidir. Ve son olarak,komisyonun faaliter raparu üzerinde tartışma açma yetkisidir.  Geçici soruşturma komisyonu oluşturma yetkisi: parlamento,görevlerini yerine getirirken birlik hukukunun uygulanmasında ihlal yada kötü idare iddialarını bu iddiaların mahkeme önüne getirildiği ve mahkemenin devam ettiği haller dışında,incelemek üzere geçici bir soruşturma komisyonu oluşturabilir.

Yurttaşların şikayetini değerlendirme yetkisi.

Yurttaşlara başvurabileceği bir ombudsman atama

                                    -bütçeye ilişkin yetkiler: Bütçenin hazırlanmasından harcamasından kabülüne kadar her aşamasında yetkilidir Parlamento. Son sözü söyleme yetkisine sahiptir. Aynı zamanda bütçenin uygulanmasını da denetler.

                                    -adalet divanına başvurma yetkisi: diğer organlar tarafından antlaşma

hükümlerinden birinin ihlal edilmesi durumunda,adalet divanı önünde,ihlali yapan kurum aleyhine yargılama süreci başlatabilir.

-parlamento,ad önünde derdest bir davada tarafların birinin yanında müdahil olarak davaya katılabilir. 

-parlamento,herhangi bir kurumun ihlalinden dolayı adalet divanına dava açabilir.

-parlemento,kendi imtiyazlarını korumak için,birlik kurumlarının yapmış olduğu bir işleme karşı iptal davası açabilir.

                                    -Başkanlığın ODGP ile ilgili olarak ap’ye danışması ve bilgilendirmesi:

AB’nin dış ilişkileri ve güvenlik politikaları ile cezai konularda polis ve adli işbirliği politikaları konularında uyumun sağlanmasından konsey ve komisyon sorumludur.ap sadece bilgilendirilir.